Een recreatiewoning kopen en er dan ook nog permanent in wonen: het klinkt als een droom voor wie wil ontsnappen aan de hoge huizenprijzen. Toch mag dat in de meeste Nederlandse gemeenten niet zomaar. Dit artikel toont welke gemeenten wél uitzonderingen maken, welke boetes u riskeert en hoe het aanbod van recreatiewoningen met woonbestemming er per provincie uitziet.

4 gerelateerde berichten

Aantal gemeenten met uitzonderingen: ongeveer 30 van de 342 ·
Maximale boete bij illegale bewoning: tot € 58.000 of dwangsom ·
Provincies met meeste vrijstellingen: Gelderland, Drenthe, Overijssel ·
Gemiddelde prijs woning met woonbestemming: € 275.000

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Hoeveel parken exact een woonbestemming hebben, is niet centraal geregistreerd.
  • De impact van de Omgevingswet op nieuwe uitzonderingen is nog onduidelijk.
3Tijdlijn-signaal
  • 2024: Invoering Omgevingswet – gemeenten krijgen meer beleidsvrijheid. (Rijksoverheid)
  • 2025: Kabinet stuurt instructieregel naar Kamer om bestaande bewoning te legaliseren (Rijksoverheid).
4Wat komt hierna
  • Behandeling instructieregel in Tweede Kamer (verwacht 2025–2026).
  • Meer gemeenten zullen bestaande bewoning legaliseren via omgevingsplan.
Kerncijfers permanente bewoning recreatiewoningen
Kenmerk Waarde
Totaal aantal gemeenten Nederland 342
Aantal met uitzondering Ca. 30
Populairste provincie voor aanbod Gelderland
Gemiddelde prijs woning met woonbestemming € 275.000
Maximale boete € 58.000

In welke gemeenten staat permanente bewoning van recreatiewoningen toe?

De basisregel is duidelijk: permanente bewoning van een recreatiewoning is in Nederland verboden, tenzij het omgevingsplan wonen toestaat of een speciale vergunning is verleend (Rijksoverheid). Ongeveer 30 van de 342 gemeenten maken hierop een uitzondering.

Gemeenten Gelderland

  • Epe – toestemming voor bepaalde parken
  • Nunspeet – uitzondering voor specifieke recreatiewoningen (Rijksoverheid)
  • Apeldoorn – beperkt toegestaan

Gemeenten Drenthe

  • Midden-Drenthe – uitzondering voor 65-plussers
  • Coevorden – enkele parken met woonbestemming
  • Emmen – omgevingsplan biedt ruimte

Gemeenten Overijssel

  • Staphorst – bewoning toegestaan op aangewezen locaties
  • Steenwijkerland – beperkt aantal parken

Gemeenten Brabant

  • Loon op Zand – uitzondering voor bepaalde campings
  • Deurne – kleine aantallen

De gemeentelijke uitzonderingen zijn vaak gekoppeld aan voorwaarden, zoals leeftijd (65-plus) of de verplichting dat de woning al als hoofdverblijf werd gebruikt vóór een bepaalde datum (Smoobu (vakantieverhuurplatform)).

Het patroon: de meeste uitzonderingen liggen in landelijke provincies met veel recreatieparken. Gemeenten die toerisme willen combineren met woningnoodopties, kiezen vaker voor een uitzonderingsregel.

Mag ik permanent in een recreatiewoning wonen? Regels en uitzonderingen

Wat is het verschil tussen recreatiebestemming en woonbestemming?

Een recreatiebestemming staat maximaal 180 dagen per jaar verblijf toe; inschrijving op het adres is niet mogelijk. Een woonbestemming geeft de volledige woonfunctie: onbeperkt wonen en inschrijving bij de gemeente (Vastiva (makelaar recreatiewoningen)).

Welke uitzonderingen zijn er in het omgevingsplan?

Sinds de Omgevingswet (2024) hebben gemeenten de vrijheid om in het omgevingsplan af te wijken van het landelijke verbod. Dit gebeurt vaak voor parken waar al jaren permanent gewoond wordt (Vastgoedactueel (vakpublicatie)).

Mag ik 365 dagen per jaar recreëren in een recreatiewoning?

Nee, volgens de bestemmingsplannen is het toegestane verblijf meestal beperkt tot een maximum van 180 dagen per jaar. Wie langer blijft, riskeert een boete (Select Makelaars (vastgoedadviseur)).

Het verschil tussen recreëren en permanent wonen is juridisch subtiel, maar de consequentie groot: wie de grens overschrijdt, kan dwangsommen of uitzetting tegemoet zien. Lokale handhaving verschilt per gemeente.

Aanbod permanente bewoning recreatiewoning per provincie

Permanent wonen recreatiewoning aanbod Gelderland

Gelderland heeft het grootste aanbod via partijen als Veluwechalets en Vastiva. De Veluwe biedt meerdere parken met een woonbestemming, vaak voor 65-plussers en met extra voorwaarden (Vastiva (makelaar recreatiewoningen)).

Permanent wonen recreatiewoning aanbod Brabant

In Brabant zijn de mogelijkheden beperkter. Enkele gemeenten zoals Loon op Zand en Deurne staan permanente bewoning toe op specifieke parken. De prijzen liggen gemiddeld rond de € 250.000 (Secondhome.nl (adviesplatform)).

Permanent wonen recreatiewoning aanbod Drenthe

Drenthe kent meerdere parken met woonbestemming, vooral in de gemeenten Midden-Drenthe en Coevorden. De provincie heeft een relatief ruim aanbod voor de lagere prijsklasse (Schakenraad (juridisch adviesbureau)).

Het aanbod per provincie verschilt sterk. Gelderland loopt voorop, Drenthe biedt betaalbare opties, en Brabant blijft terughoudend.

Wat zijn de nieuwe regels voor permanent wonen in een recreatiewoning?

Wetswijzigingen Omgevingswet 2024

De Omgevingswet, ingevoerd op 1 januari 2024, geeft gemeenten meer beleidsvrijheid om uitzonderingen te maken voor permanente bewoning. Dit betekent geen landelijke versoepeling, maar wel lokale mogelijkheden (Rijksoverheid (landelijke overheid)).

Nieuwe handhaving gemeenten

In 2025 stuurde het kabinet een instructieregel naar de Tweede Kamer die gemeenten verplicht bestaande gevallen van permanente bewoning toe te staan in het omgevingsplan (Rijksoverheid). Dit moet voorkomen dat bewoners plotseling boetes krijgen of hun woning moeten verlaten.

De instructieregel is een keerpunt: het legaliseert de facto duizenden recreatiewoningen die al jaren bewoond worden. Gemeenten rest weinig ruimte om tegen te werken.

Wat is de boete voor permanent wonen in een recreatiewoning?

Boetebedragen per gemeente

Illegale permanente bewoning kan leiden tot een boete van maximaal € 58.000. Daarnaast kunnen gemeenten een dwangsom opleggen van gemiddeld € 5.000 per maand zolang de overtreding voortduurt (Gemeente Schouwen-Duiveland (lokale overheid), Blenheim (vastgoedadvies)).

Dwangsommen en uitzettingsrisico

Naast boetes kan de gemeente handhavend optreden met een last onder dwangsom. Als de bewoner niet binnen de termijn vertrekt, volgt uitzetting. Het risico is reëel, vooral bij klachten van buren of handhavingsverzoeken (Lokale regelgeving overheid (Schouwen-Duiveland)).

Het financiële risico is hoog, maar de praktijk wijst uit dat gemeenten vaak eerst waarschuwen. De nieuwe instructieregel kan veel bestaande bewoners echter alsnog beschermen.

De paradox

Kopers van een recreatiewoning met woonbestemming betalen gemiddeld € 275.000 – een stuk lager dan een reguliere woning. Maar het aanbod is beperkt en de regels verschillen per gemeente. Wie geen gedegen juridische check doet, loopt een reëel boeterisico.

Stappenplan: zo regelt u legaal permanent wonen in een recreatiewoning

  1. Check het bestemmingsplan – vraag het omgevingsplan op bij de gemeente of raadpleeg Rijksoverheid (landelijke overheid).
  2. Onderzoek of de gemeente een uitzondering kent – bel de afdeling ruimtelijke ordening.
  3. Vraag een omgevingsvergunning aan als het plan nog niet is aangepast.
  4. Laat u adviseren door een specialist – makelaars zoals Vastiva hebben kennis van parken met woonbestemming (Vastiva (makelaar recreatiewoningen)).
  5. Regel inschrijving bij de gemeente – alleen mogelijk bij woonbestemming.
Het risico

Wie de stappen overslaat en illegaal gaat wonen, riskeert een boete tot € 58.000 én uitzetting. De gemeente kan handhaven op basis van klachten of eigen controles (Select Makelaars (vastgoedadviseur)).

Tijdlijn: permanente bewoning recreatiewoningen

  • 2019 – Eerdere wetswijziging biedt geen landelijke versoepeling (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
  • 2024 – Invoering Omgevingswet; gemeenten krijgen meer beleidsvrijheid.
  • 2 oktober 2025 – Kabinet stuurt instructieregel naar Tweede Kamer (Rijksoverheid (landelijke overheid)).
  • 2026 (verwacht) – Behandeling en inwerkingtreding instructieregel.

De tijdlijn laat een duidelijke verschuiving zien: van landelijk verbod naar lokale uitzonderingen, en straks een verplichte legalisatie van bestaande bewoning.

Wat dit betekent

Voor eigenaren die al jaren in een recreatiewoning wonen, biedt de instructieregel uitkomst: zij worden beschermd tegen uitplaatsing. Voor nieuwkopers blijft het zaak om per gemeente de regels te controleren.

Clarity: wat weten we zeker, wat is onduidelijk?

Bevestigde feiten

Wat onduidelijk is

  • Hoeveel parken exact een woonbestemming hebben, is niet centraal geregistreerd.
  • De impact van de Omgevingswet op nieuwe uitzonderingen is nog onduidelijk.

Wat zeggen experts?

“Onze gemeente kiest voor een pragmatische aanpak: waar al jarenlang permanent wordt gewoond, passen we het omgevingsplan aan. Nieuwkomers moeten echter een vergunning aanvragen.”

— Woordvoerder gemeente Nunspeet

“De vraag naar recreatiewoningen met woonbestemming is de afgelopen twee jaar verdubbeld. Het aanbod blijft achter, waardoor prijzen stijgen.”

— Expert Vastiva (recreatiewoningenspecialist)

Samenvatting

Permanent wonen in een recreatiewoning is in Nederland niet eenvoudig, maar ook niet onmogelijk. Ongeveer 30 gemeenten bieden uitzonderingen, vooral in Gelderland, Drenthe en Overijssel. De nieuwe instructieregel van het kabinet (2025) legaliseert bestaande bewoning en biedt zekerheid. Voor wie een recreatiewoning wil kopen om er permanent te wonen, is de boodschap duidelijk: controleer eerst het omgevingsplan, vraag advies aan een lokale specialist, en wees voorbereid op een prijs van gemiddeld € 275.000. De keuze is helder: legaal via een uitzondering, of het risico lopen op een forse boete.

Aanvullende bronnen

uw-buitenleven.nl

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Mag ik permanent in een recreatiewoning wonen in Nederland?

In de meeste gemeenten niet, tenzij het omgevingsplan wonen toestaat of er een speciale vergunning is (Rijksoverheid).

Welke gemeenten staan permanente bewoning toe?

Ongeveer 30 gemeenten, waaronder Epe, Nunspeet, Midden-Drenthe, Coevorden en Staphorst (Smoobu).

Wat is de boete voor permanent wonen in een recreatiewoning?

De boete kan oplopen tot € 58.000, plus een dwangsom van gemiddeld € 5.000 per maand (Gemeente Schouwen-Duiveland).

Hoeveel dagen per jaar mag ik in een recreatiewoning verblijven?

Meestal maximaal 180 dagen per jaar, tenzij de woning een woonbestemming heeft (Vastiva).

Zijn er nieuwe regels in 2024 voor permanent wonen in recreatiewoningen?

De Omgevingswet (2024) geeft gemeenten meer vrijheid om uitzonderingen te maken, maar er is geen landelijke versoepeling (Rijksoverheid).

Kan ik een recreatiewoning laten herbestemmen naar woonbestemming?

Dat kan via een wijziging van het omgevingsplan, maar de gemeente moet hieraan meewerken. Dit is vaak een langdurig proces.

Is het mogelijk een recreatiewoning te huren voor permanente bewoning?

Huren voor permanente bewoning is in de regel niet toegestaan, tenzij de woning een woonbestemming heeft. Check altijd het bestemmingsplan.

Welke campings en parken hebben een woonbestemming?

Er is geen centrale lijst. Voorbeelden: Veluwechalets (Gelderland), parken in Midden-Drenthe en Coevorden. Raadpleeg een lokale makelaar.

Gerelateerde lectuur